Чи бид хоёр

Бид бие биендээ...

Чи намайг сонирхдог гэдгийг би мэддэг боловч би чамайг сонирхдог гэдгээ нуухыг хичээдэг. 

Төөрсөн өдрийн мэнд

Бурхан босгон тавьсан зүүн дээр будаа асгаж тоглоно. Түүн дээр нь нэг ширхэг будаа тогтвол тэнэж яваа сүнснүүдээс нэгийг нь хүн болгож төрүүлнэ. Яг логик нь бол зүгээр л төрлөө олох гэж тэнэж яваа сүнснүүд хорхой шавьж, адгуус мал бололгүй хүн болж төрөх магадлал нь бурхан тийнхүү будааг зүүний үзүүр дээр тогтоохтой адил маш бага гэж үздэг билээ.

Баллуур

Зүрх цагаан

Үүрээр зүүдэлсэн зүүдээ үг болгон амьлуулъя.

Зүрх цагаан гинжнээсээ мултрах гэж цухалдан гангинана. Энд бүх юм өмнөхөөс өөр болжээ. Хэдэн жилийн өмнө тэдний халтар банхар төрж эцгийгээ дуурайсан олон шар гөлөг гарсанаас ганцхан нь эх шигээ хар зүстэй бусдаасаа жижиг биетэй цээжиндээ зүрх цагаан  үстэй байсан юм. Хавь ойрынхон нь булаацалдах шахан гөлөгнүүдийг нь авахад эзэн нь харамласаар байж энэ зүрх цагааныг бас үргэлж хамт байдаг хоёр шар гөлөгөө авч үлдсэн билээ.

Тасархай зүүд

Хөлөө бараг чирэх шахам явсаар арай л гэж дэлгүүрт орж ирлээ. Юм авах гээгүй, зүгээр л жаахан амрая гэж бодсон юм. Дэлгүүрийн худалдагч нь спорт бокс сувгийн хөтлөгч Оноко байх юм. Өдөр нь дэлгүүр дээрээ суугаад орой нь хөтлөлтөө хийдэг байх гэж бодов. Лангууг нь дэрлээд унтчихмаар л байсан боловч толгой өргөн “Хоюулаа зурагт үзэх үү?” гэж хэллээ. Их сайхан ааштай охин юмаа. Зурагтаа асаачихаад инээж ирэн надад удирдлагаа өгөв.

Диваажинд өрөө захиалъя (уншдаггүй, үздэг нийтлэл)

Байна уу? Бурхан уу? Аа би зөв мэдлэгт хөтөлдөг Батболд байнаа. Диваажинд чинь өрөө захиалах гэсэн юм. Миний хэзээ очихыг та мэдэж байгаа болохоор миний очихыг дөхүүлж байгаад энэ өрөөг бэлдчихнэ биз дээ. Гал тогооны өрөөний зураг оруулсангүй шүү, диваажинд өлсдөггүй гэж бодсон болохоор. Хэтэрхий эртэч зан гаргасанд уучлаарай. Гэхдээ дөхүүлж байгаад гэвэл мартчих байх гэж бодоод. Та бурхан юм чинь мартахгүй байлгүй гэж найдсан юм. Ер нь тэгээд энэ дэлхий дээр чинь танд найдаж танай диваажинд очих гэсэн түмэн хүн л байна. Зарим нь маань уншиж байхад зарим нь танд итгэдэг болгох гээд л цаас тараагаад байна. Өө нээрээ санаснаас ингэхэд таныг Будда гэдэг юмуу, Есүс гэдэг юмуу? Эсвэл Аллах юмуу?...

Баян монгол

Хүү: - Ааваа таны утас яагаад холбогдохгүй байна

Аав: - Аав нь онгоцонд явна. Ганбаа ахтай нь Саванны ойд очиж арслан агнахаар явж байна.

Хүү: - Өвөө чоно агнах дуртай байсан, та арслан агнах дуртай болжээ...

Устгагдсан файл сэргээх үйлчилгээ (тавдугаар хэсэг)

Өнөө хоёроо явсаны дараа Модонхүү Шагайд идэх юм оруулж ирлээ. Шагай ширээнд сууж бэлэн гоймонгийн таг сөхөх зуураа “Модон толгойтоо, манийх нь үс зүгээр байна уу?” гэж асуулаа. Модонхүү инээж “Үхэх гэж байж бас үсэндээ санаа зовноо. Чи ингэж зодуулан зодуулан зөрж байхаар интернетэд ядаж өнөө файлаа үнэхээр байрлуулсан гэдэгтээ итгүүлчихвэл болоо юм бишүү?” гэлээ. 

Устгагдсан файл сэргээх үйлчилгээ (дөрөвдүгээр хэсэг)

Том даргын өрөөнд Зоригт Туяа хоёр зогсоно. Тэдний босс будайн дээр суугаад тамхиний утаа үлээх зуураа юу болсон тухай их л нухацтай сонсоно. Хар өглөөгүүр ийм тааруу мэдээ сонсож байгаадаа тэр их л ууртай байв. “Туяа эвтэйхэн ярьж байгаад мэдээлэл ав, Зоригтоо хамаагүй зодож нүдэж байгаад битгий алчихаарай. Туяагийн хэлдэг зөв шүү, мэдээллээ авсаныхаа дараа бол яасан ч болно шүү дээ” гэлээ...

Устгагдсан файл сэргээх үйлчилгээ (гуравдугаар хэсэг)

Шагай ухаан орлоо. Гэхдээ тэр хөлийн хурууны үзүүрээс эхлээд бүх биедээ өвчин мэдэрч байлаа. Ялангуяа толгой гэж ёстой хагарах нь уу гэлтэй өвдөнө. Нүдээ нээх гэсэн болдоггүй ээ. Хавдчихсан бололтой. Хүйтэн хатуу шалан дээр хэвтэж байгаагаа мэдрэв. Гэтэл хаанаас юм эмэгтэй хүний дуу сонсогдлоо. “Та нар ямар хэрцгий юм бэ? Ядаж зөөлөн юман дээр хэвтүүлчихэж болсонгүй юу? Ингээд хэр удаан хэвтэж байгаан?” гэж загнах сонсогдлоо.

Устгагдсан файл сэргээх үйлчилгээ (хоёрдугаар хэсэг)

Шөнө 3 цаг өнгөрч байхад Шагай файлуудаа сэргээж дуусаад компютертээ унтраах гэж байлаа... Гэтэл хаалга гэнэт онгойн нүдний шилтэй залуу нэг булиа залуутай хамт орж ирэв. Нүдний шилтэй хүйтэн царайтай залуу ажлийн ширээрүү нь хялам хийснээ компютерийг нь унтраа гэв. Тэгээд Шагайд хандан “Файл сэргээх ажиллагаа чинь амжилттай юу?” гэж их л ёжилсон байдалтай асуулаа.

Устгагдсан файл сэргээх үйлчилгээ (нэгдүгээр хэсэг)

Шагайг өрөөндөө сууж байтал үл таних хар хувцастай хоёр залуу орж ирлээ. “Устсан файл сэргээдэг гэлүү?” нэг нь их л албархуу асуув. Шагай “Тэгдэг тэгдэг. Танд юугаар туслах уу?” гэж мөн л албархуу царайллаа. “Аа манай байгууллага чамаар хэдэн файл сэргээлгэх гэсэн юм. Боломжтой байна уу?” гэж асуулаа.

Должоо

Түүний нэрийг Должоо гэдэг. Хэзээ ч гуниглаж яваагүй боловуу гэмээр хөгжилтэй нэгэн. Бор өнгийн богино түрийтэй Ази маягийн гутланд жинсэн өмдөө хөөргөж чихэн өмсдөг нь шуумгаараа сагсайж харагддаг бөгөөд нэлээд бараан улаан хүрэн өнгийн хоолойтой нимгэн цамцан дээр цахилгаантай ноосон цамц өмч үсээ үргэлж задгай тавьж явдаг, бусад хүний нүдээр бол энгийн л харагддаг нэгэн охин. Хээгүй цагаан инээдтэй, хошин марзан үг яриаг бас хэлж ярьж явдаг болохоор ангийн хөвгүүд түүнтэй хуучлах дуртай байдаг юм. Түүний амьдрал бусдын нүдээр бас л энгийн гэж тодорхойлогдох байлаа. Ээжтэй, аавтай, эмээтэй... Эмээгийндээ очих дуртай. Ямар ч зорилгогүй, ямар ч ач холбогдолгүй, зүгээр л эмээдээ эрхэлмээр санагдсан үедээ гүйгээд очно. Үнэндээ эмээгийнд хийгээд байх ажил ч онц байхгүй. Дандаа цэвэрхэн, дандаа тохилог, дандаа дулаахан, дандаа эмээтэй. Харин эмээ үргэлж халамжтай, хайртай, духан дээр үнсэх үнсэлттэй байдагсан. Даанч дандаа эмээдээ эрхлээд байх цаг зав түүнд байхгүй юм даа. Өглөөнөөс үдэш болтол ажилтай. Харин завтай цагаараа хичээлтэй. Хэхэ...

Өвгөн ламын өчил /Зөгнөлт зохиол/

2080.09.21 өдөр. Ажил дээрээ сууж байтал “уулын сүмийн хамба лам таньтай ярья гэж байна” гээд зураасан нүд нь гурвалжин болчихсон туслах маань орж ирлээ. Уулын сүм гэж манай эндхийн хамгийн алдартай сайн сүм бөгөөд буддийн шашинтай хүмүүсийн очих дуртай газрын нэг билээ. Манайх олон нийтийн мэдээллийн салбарт нэр хүндтэй томоохон компани тул зүсэн зүйлийн хүмүүс залгах нь их боловч уулын сүмийн хамба байтугай бяцхан ламхай ч ярьж байгаагүй тул туслахийн маань нүд гурвалжин болох нь аргагүй. Би өөрөө ч нэлээд гайхлаа. Бас ч гүй багагүй сүсэг бишрэлтэй тул ихэд хүндлэн тосон авч ярьлаа...

Намар

Намрын өглөө сэрэх тоолондоо би инээмсэглэдэг. Намрын сэнгэнэсэн агаар биед минь ороод буцаад гарахдаа инээмсэглэл болж гарах шиг санагддаг юм. Нэг л өөр сэрүүхэн, ариухан, амттай агаар... Үе үе сэв сэв гэж салхилах нь бүүр  ч сайхан. Сэтгэлийг бүүр уяраагаад догдлуулчихна. Ямар нэг сайхан учрал болох гээд ч байгаа юм шиг, ямар нэгэн сайхан мэдээ сонсох гээд ч байгаа юм шиг.

Намрын алтан шаргал өнгө нүдэнд нэг л дулаахан. Намрын шар нар хамаг хурцаараа тусах мөртлөө нэг л илчгүй байдаг нь хамаг сайхан илч өнгөө намрын бусад зүйлс шингээчихсэнд байдаг байхаа. Навч, өвс, ногоо намрын нарны илчийг шингээж нүдэнд дулаахан шар өнгөтэй болсон байдаг. Голын ус нь харин намрын агаарыг шингээж тунгалаг, ариухан, сэтгэл сэргээм сэрүүхэн болсон байдаг.

Навчис газарч хөглөрч хөлийн аясаар хүнд үлгэр эсвэл зуныхаа дурсамжыг ярих шиг шажигнан дуугарна. Хөнгөн салхины зөөлөн аясаар харин хөг ая нийлүүлэн дуулна бас бүжиглэнэ. 

Намрын тунгалаг агаар хамар сэнгэнүүлэхэд би дуртай
Навчсын сэрчигнэх чимээ чих гижигдэхэд би дуртай
Уул талын өнгө алтан шар болоход би дуртай
Ус голын өнгө тунгалагшин ариусахад би дуртай

Дуу аялмаар, шүлэг хэлмээр, дурлалтай учирмаар намрын өнгө, чимээ, үнэр... Хэлэх сайхан үг байхгүй, зүгээр л санаа алмаар сайхан.

Ах дүү нинжа

Ах дүү нинжа.
Шарынгол сумын гэр хорооллыг Шаазгайт гэдэг. Сул шороо бужигнасан шаазгайтын гудамжинд тоглож өссөн дэрсэн ах дүү хоёр ээжтэйгээ амьдран суудаг байлаа. Ахыг нь Элдэв-Очир, дүүг нь Эрдэнэ-Очир гэдэг.

Эмх замбараагүй, утга учиргүй...

Эмх замбараагүй бодлууд энд тэндээс толгойруу тогшино. Тог тог тог....Эмх замбараагүй ажилууд энд тэндээс балбана. Тас няс, түн пан, түмпэн шанага... эмх замбраагүй бодолд ороогдохоороо энийг ч бодохгүй тэрийг ч бодохгүй болохын тулд зүгээр л унтаад өгнө. Гэхдээ зүүдэнд нөгөө бодлууд маань бас л ороод ирнэ. Харин авууштай нь би тэдгээр бодлуудыг бодох шаардлагагүй болж бодлууд өөрсдийгөө бодож үргэлжлүүлэх болдог. Би харин ойлгох үүрэгтэй. Гэхдээ ойлгодоггүй юмөө. Ялгаагүй л шаналгаа...

Зүүд

Ямар нэгэн байшинд байна. Дээшээ гардаг шаттай, орос маягын модон байшин. Гэхдээ байшин дотор галт тэрэгний баяцхан зогсоолтой. Тэр зогсоолд ирдэг зам нь тодорхойгүй явсан зам нь тодорхойгүй. Магадгүй ирдэг зам байсан ч явдаг зам байхгүй мухар байх. Эсвэл явдаг зам байдаг ч ирдэг зам байхгүй биз. Ямартай ч тэнд галт тэрэг ирээгүй. Хойд хана нь тэр чигээрээ ой. Урд хананд, галт тэрэгний зогсоолын хашааны цаана мөн л ой үргэлжилнэ. Баруун талд жирийн л модон хана. Харин зүүн талд дээд давхарт гардаг шат, шатны яг дунд хэсэгт гадагшаа хардаг цонхтой. Өрөөний голд цайны газрын 2 ширхэг ширээ, тойроод тус бүр түшлэгтэй 4 сандалтай.

Би энд ганцааараа байна гэж бодож байна. Хаа нэгтээ явах гээд л галт тэрэг хүлээнэ. Тэсгэл алдахдаа ямар нэгэн зүйл хайж хамаг юм хэмхчин нурааж эхэллээ. Хаана байна, хаана байна гэж хашгиран галт тэрэгний хашааг өшгөлтөл дотроос нь зараа гарч ирээд хойд ойруу гүйгээд очихов. Би энэ байшинд ганцаараа гэж бодож байсан болохоор бага зэрэг цочин харж зогсож байгаад зарааг явуулчихав. Гэтэл шатаар хүн буух чимээ сонсогдлоо. Би бушуухан доошоо сууж ширээний араар нуугдав. Би тэр хүмүүст харагдахгүй байгаа бололтой. Харин тэд надад маш тод харагдаж байна. Гартаа буу барьчихаж. Гурвуулаа юм. Хэн нэгний алчихсан бололтой, явцгаая гэж ярилцана. Би маш их айж байсан тул ширээнийхээ араас хөдөлсөнгүй. Тэд хаашаа ч юм алга болчихлоо. Миний бодлоор тэд жип унаад явчих шиг болсон. Би тэднийг явсаны дараа уурандаа сандал өшиглөчихлөө. Сандал нь зүгээр л хажуугаас нь зурсан проекц зураг шиг хавтгай ганц банз юм байна. Нэг өшиглөхөд л хоёр сандал бие биенээ налаад уначихсан. Би дахид л хаана байна, хаана байна гэж хашгирч байна. Мөн л ширээ сандал, галт тэрэгний буудлын хашааг өшигчин нурааж байна. Анзаарвал би юу ч хамгирахгүй байлаа. Би зүгээр л хашгирч байгаа юм шиг бодож байсан юм байна. Би тэр хүмүүс буцаад ирнэ гэж айснаас хашгирахгүй байсан юм болов уу? Мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан энэ газраас явмаар байна...

Олоон жилийн өмнө номын уралдаан болж нэгдүгээр байранд Батбаярын “Мементог бүтээхүй” гэдэг ном түрүүлчихсэн юм. Их сонирхолтой бичгдсэн ном байж билээ. Зохиогч нь өөрөө бичихдээ “номыг одоо зөвхөн уншдаг үе өнгөрсөн. Уншигч өөрөө үргэлжлүүлэн зохиох зохиолын сэдлийг өгч байгаа юм” гэж байж билээ. Ном нь утга авцалдаа муутай үйл явдлуудын тасархайнаас бүтсэн. Уншигч өөрөө үргэжлүүлэн зохиож бүтэн болгох учиртай. Миний энэ зүүд яг л тийм зохиолын сэдэл өгөв бололтой...