Та үүнтэй санал нийлэх үү? Би л хувьдаа тэгэж боддог юм. Миний хувьд дурсамжтай үед сонсож байсан дуунуудыг хожим сонсоход тэр үе шууд нүдэнд харагдах шиг санагддаг. Зовлон гуниг, баяр жаргал бүхий л мэдрэмж буцаад хүрээд ирэх шиг санагддаг. Гоё шүү. Ихэвчлэн аз жаргалтай үедээ дуу сонсдог болохоор тэрхүү аз жаргтай үе маань эргээд ирэх нь надад мэдрэгддэг юм. Гуниглан шаналж байсан үе маань ч эргээд дурсахад аз жаргал байдаг юм дөө. Тийм болохоор нэг бодлын дурсамж бүхэн аз жаргал болно. Дурсамж бүхэн аз жаргал юм бол дурсамжийг дуудаж авч ирдэг дуу бүхэн аз жаргал болж таарна. Гайхалтай гаргалгаа хийлээ шүү. Хэхэ
Saturday, May 8, 2010
Tuesday, April 27, 2010
Утгын чимэг наадамд...
Утгын чимэг наадамд зориулж бичсэн өгүүллэгээ орууллаа.("Ах дүү нинжа") Харамсалтай нь "Утгын чимэг"-т өгүүллэгээ өгч чадсангүй ээ. Уг нь өгчихсөн бол хичнээн сайхан. Шалгарахгүй байсан ч хамаа алга. Гэхдээ яг сэтгэлийн гүнд бол бас шалгараад мэргэжлийн жүжигчид миний өгүүллэгийг уншаасай гэж хүсч л байна. Түрүүлэх тухай бол харин юу ч бодоогүй. Энэ харин ёстой үнэн. Гэтэл одоо хар даа. Шалгарах нь байтугай шалгаруулах комис нь ч миний өгүүллэгийг уншихгүй нь байна шүү дээ. Ёстой онцгүй юмаа.
Ах дүү нинжа
Ах дүү нинжа.
Шарынгол сумын гэр хорооллыг Шаазгайт гэдэг. Сул шороо бужигнасан шаазгайтын гудамжинд тоглож өссөн дэрсэн ах дүү хоёр ээжтэйгээ амьдран суудаг байлаа. Ахыг нь Элдэв-Очир, дүүг нь Эрдэнэ-Очир гэдэг.
Шарынгол сумын гэр хорооллыг Шаазгайт гэдэг. Сул шороо бужигнасан шаазгайтын гудамжинд тоглож өссөн дэрсэн ах дүү хоёр ээжтэйгээ амьдран суудаг байлаа. Ахыг нь Элдэв-Очир, дүүг нь Эрдэнэ-Очир гэдэг.
Monday, April 12, 2010
Эмх замбараагүй, утга учиргүй...
Эмх замбараагүй бодлууд энд тэндээс толгойруу тогшино. Тог тог тог....Эмх замбараагүй ажилууд энд тэндээс балбана. Тас няс, түн пан, түмпэн шанага... эмх замбраагүй бодолд ороогдохоороо энийг ч бодохгүй тэрийг ч бодохгүй болохын тулд зүгээр л унтаад өгнө. Гэхдээ зүүдэнд нөгөө бодлууд маань бас л ороод ирнэ. Харин авууштай нь би тэдгээр бодлуудыг бодох шаардлагагүй болж бодлууд өөрсдийгөө бодож үргэлжлүүлэх болдог. Би харин ойлгох үүрэгтэй. Гэхдээ ойлгодоггүй юмөө. Ялгаагүй л шаналгаа...
Thursday, April 8, 2010
С.Баярын хэлсэн үг
МАХН-н дарга С.Баяр миний хувьд үлгэр жишээ авууштай мундаг хүн. Энэ хүний ярилцлагыг уншиж байгаад ийм үгтэй таарлаа. Үүнийг амьдралдаа баримтлах зарчим болгож санаж мэдэрч явнаа.
Миний бодлоор бол улс төрд байгаа хэнд ч гэлээ, за зөвхөн улс төр ч биш байж магад, өөр хоорондоо зааг ялгаатай гурван цаг хугацаа хүнд тохиодог гэж би боддог. Ирэх, байх, явах гэсэн гурван цаг хугацаа. Шинэ, эерэг зүйлийг мэдэж, мэдэрч байгаа бол ирэх цаг чинь мөн. Тэр шинэ, эерэг зүйлээ хийж, хэрэгжүүлж чадаж байгаа бол байх цаг чинь мөн. Харин шинэ гэхээсээ хуучин, эерэг гэхээсээ сөрөг зүйл нь давамгайлж байгаа бол явах цаг чинь мөн гэж. Энэ гурван цаг хугацааныхаа хоорондын зааг ялгааг, ялангуяа тэр сүүлийн шатыг нь нарийн мэдэрдэг байх нь чухал. Эс тэгвээс наанадаж ад үзэгдэнэ. Цаанадаж урагшлах замд саад болно.
эх ярилцлагын энэ линкнээс уншина уу.
Миний бодлоор бол улс төрд байгаа хэнд ч гэлээ, за зөвхөн улс төр ч биш байж магад, өөр хоорондоо зааг ялгаатай гурван цаг хугацаа хүнд тохиодог гэж би боддог. Ирэх, байх, явах гэсэн гурван цаг хугацаа. Шинэ, эерэг зүйлийг мэдэж, мэдэрч байгаа бол ирэх цаг чинь мөн. Тэр шинэ, эерэг зүйлээ хийж, хэрэгжүүлж чадаж байгаа бол байх цаг чинь мөн. Харин шинэ гэхээсээ хуучин, эерэг гэхээсээ сөрөг зүйл нь давамгайлж байгаа бол явах цаг чинь мөн гэж. Энэ гурван цаг хугацааныхаа хоорондын зааг ялгааг, ялангуяа тэр сүүлийн шатыг нь нарийн мэдэрдэг байх нь чухал. Эс тэгвээс наанадаж ад үзэгдэнэ. Цаанадаж урагшлах замд саад болно.
эх ярилцлагын энэ линкнээс уншина уу.
Wednesday, March 31, 2010
Зүүд
Ямар нэгэн байшинд байна. Дээшээ гардаг шаттай, орос маягын модон байшин. Гэхдээ байшин дотор галт тэрэгний баяцхан зогсоолтой. Тэр зогсоолд ирдэг зам нь тодорхойгүй явсан зам нь тодорхойгүй. Магадгүй ирдэг зам байсан ч явдаг зам байхгүй мухар байх. Эсвэл явдаг зам байдаг ч ирдэг зам байхгүй биз. Ямартай ч тэнд галт тэрэг ирээгүй. Хойд хана нь тэр чигээрээ ой. Урд хананд, галт тэрэгний зогсоолын хашааны цаана мөн л ой үргэлжилнэ. Баруун талд жирийн л модон хана. Харин зүүн талд дээд давхарт гардаг шат, шатны яг дунд хэсэгт гадагшаа хардаг цонхтой. Өрөөний голд цайны газрын 2 ширхэг ширээ, тойроод тус бүр түшлэгтэй 4 сандалтай.
Би энд ганцааараа байна гэж бодож байна. Хаа нэгтээ явах гээд л галт тэрэг хүлээнэ. Тэсгэл алдахдаа ямар нэгэн зүйл хайж хамаг юм хэмхчин нурааж эхэллээ. Хаана байна, хаана байна гэж хашгиран галт тэрэгний хашааг өшгөлтөл дотроос нь зараа гарч ирээд хойд ойруу гүйгээд очихов. Би энэ байшинд ганцаараа гэж бодож байсан болохоор бага зэрэг цочин харж зогсож байгаад зарааг явуулчихав. Гэтэл шатаар хүн буух чимээ сонсогдлоо. Би бушуухан доошоо сууж ширээний араар нуугдав. Би тэр хүмүүст харагдахгүй байгаа бололтой. Харин тэд надад маш тод харагдаж байна. Гартаа буу барьчихаж. Гурвуулаа юм. Хэн нэгний алчихсан бололтой, явцгаая гэж ярилцана. Би маш их айж байсан тул ширээнийхээ араас хөдөлсөнгүй. Тэд хаашаа ч юм алга болчихлоо. Миний бодлоор тэд жип унаад явчих шиг болсон. Би тэднийг явсаны дараа уурандаа сандал өшиглөчихлөө. Сандал нь зүгээр л хажуугаас нь зурсан проекц зураг шиг хавтгай ганц банз юм байна. Нэг өшиглөхөд л хоёр сандал бие биенээ налаад уначихсан. Би дахид л хаана байна, хаана байна гэж хашгирч байна. Мөн л ширээ сандал, галт тэрэгний буудлын хашааг өшигчин нурааж байна. Анзаарвал би юу ч хамгирахгүй байлаа. Би зүгээр л хашгирч байгаа юм шиг бодож байсан юм байна. Би тэр хүмүүс буцаад ирнэ гэж айснаас хашгирахгүй байсан юм болов уу? Мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан энэ газраас явмаар байна...
Олоон жилийн өмнө номын уралдаан болж нэгдүгээр байранд Батбаярын “Мементог бүтээхүй” гэдэг ном түрүүлчихсэн юм. Их сонирхолтой бичгдсэн ном байж билээ. Зохиогч нь өөрөө бичихдээ “номыг одоо зөвхөн уншдаг үе өнгөрсөн. Уншигч өөрөө үргэлжлүүлэн зохиох зохиолын сэдлийг өгч байгаа юм” гэж байж билээ. Ном нь утга авцалдаа муутай үйл явдлуудын тасархайнаас бүтсэн. Уншигч өөрөө үргэжлүүлэн зохиож бүтэн болгох учиртай. Миний энэ зүүд яг л тийм зохиолын сэдэл өгөв бололтой...
Би энд ганцааараа байна гэж бодож байна. Хаа нэгтээ явах гээд л галт тэрэг хүлээнэ. Тэсгэл алдахдаа ямар нэгэн зүйл хайж хамаг юм хэмхчин нурааж эхэллээ. Хаана байна, хаана байна гэж хашгиран галт тэрэгний хашааг өшгөлтөл дотроос нь зараа гарч ирээд хойд ойруу гүйгээд очихов. Би энэ байшинд ганцаараа гэж бодож байсан болохоор бага зэрэг цочин харж зогсож байгаад зарааг явуулчихав. Гэтэл шатаар хүн буух чимээ сонсогдлоо. Би бушуухан доошоо сууж ширээний араар нуугдав. Би тэр хүмүүст харагдахгүй байгаа бололтой. Харин тэд надад маш тод харагдаж байна. Гартаа буу барьчихаж. Гурвуулаа юм. Хэн нэгний алчихсан бололтой, явцгаая гэж ярилцана. Би маш их айж байсан тул ширээнийхээ араас хөдөлсөнгүй. Тэд хаашаа ч юм алга болчихлоо. Миний бодлоор тэд жип унаад явчих шиг болсон. Би тэднийг явсаны дараа уурандаа сандал өшиглөчихлөө. Сандал нь зүгээр л хажуугаас нь зурсан проекц зураг шиг хавтгай ганц банз юм байна. Нэг өшиглөхөд л хоёр сандал бие биенээ налаад уначихсан. Би дахид л хаана байна, хаана байна гэж хашгирч байна. Мөн л ширээ сандал, галт тэрэгний буудлын хашааг өшигчин нурааж байна. Анзаарвал би юу ч хамгирахгүй байлаа. Би зүгээр л хашгирч байгаа юм шиг бодож байсан юм байна. Би тэр хүмүүс буцаад ирнэ гэж айснаас хашгирахгүй байсан юм болов уу? Мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан энэ газраас явмаар байна...
Олоон жилийн өмнө номын уралдаан болж нэгдүгээр байранд Батбаярын “Мементог бүтээхүй” гэдэг ном түрүүлчихсэн юм. Их сонирхолтой бичгдсэн ном байж билээ. Зохиогч нь өөрөө бичихдээ “номыг одоо зөвхөн уншдаг үе өнгөрсөн. Уншигч өөрөө үргэлжлүүлэн зохиох зохиолын сэдлийг өгч байгаа юм” гэж байж билээ. Ном нь утга авцалдаа муутай үйл явдлуудын тасархайнаас бүтсэн. Уншигч өөрөө үргэжлүүлэн зохиож бүтэн болгох учиртай. Миний энэ зүүд яг л тийм зохиолын сэдэл өгөв бололтой...
Friday, February 26, 2010
Маргаашийн хүн танаа
Миний амьдралын маргаашд амьдарч байгаа, миний мэддэг бүхнийг мэддэг, нэмээд миний мэдэхгүй маргаашийг мэдсэн, миний ухаарсан бүхнийг ухаарсан, магадгүй маргааш дахин ухаарал нэмсэн Батболд танаа...
Өдөр хоног, цаг хугацаа өнгөрсөөр л байна, явсаар л байна. Би оршсоор өдийг хүрлээ. Оршин амьдрахдаа өөрийн орон зай, оюун ухааны бяцхан хүрээллийг бий болгожээ. Олон олон найз, олноос олон танил, огт танихгүй нүүр царай би олныг харжээ. Олноосоо олныг харахыг, олноосоо олонтой таницахыг, олноосоо олонтой нөхөрлөхийг би хүсдэг. Магадгүй маргаашийн Батболд та ганцаараа байхыг хүсвэл өнөөдрийг хүртэл амьдарсан Батболд чинь өөр бодолтой явсан гэдгийг санаарай...
Олноос олныг харж, олноос олонтой танилцаж, олноос олонтой нөхөрлөхдөө онцгой ганц л хүнтэй учрана гэдэгтээ итгэлтэй байдаг. Түүнийхээ хувьд ч мөн онцгой ганц нь байна гэж итгэж байна. Маргаашийн хүн та миний энэ итгэлийг бүү алдруулаарай. Олон хүн амьдралдаа хүлээж чадалгүй тэсвэр алдан онцгой нэгэнтэйгээ биш өөр нэгэнтэй учраагаа тохируулсан байх шиг надад санагддаг. Би тийм баймааргүй байна.
Өнөөдрийг хүртэл амьдрахдаа шудрага бус үйл, шудрага бус хүн олныг харлаа. Гэвч шудрага бусчуудын эгнээнд элсэж шудрага бус үйл хийхийг хэзээ ч хүсч явсангүй. Харин ч эсэргээрээ, бүх зүйл шудрага сайхан болно, шудрага үнэн ялахад би ч өөрийн оролцоогоо нэмэрлэнэ гэж бодож, итгэж, хүсч явдаг. Гэхдээ “шудрага байна гэдэг тэнэг байхыг хэлдэггүй” гэдэг зарчмыг хатуу баримталдаг. Маргаашийн Батболд таныг шудрага бусчуудын эгнээнд нэгдэж шудрага бусаар амьдрана гэж бодохгүй байна. Надад үнэхээр тэгэж төсөөлөгдөхгүй байгаа шүү... (Байхгүй төсөөллийг минь бий болгох гэж битгий хичээгээрэй.)
Уран зохиолын хорхой минь улам улам ассаар зохиол бүтээл хийх хүсэлд хүртэл оргилоод байгаа. Олонд гайхагдсан онцгой мундаг зохиолч байх тухай мөрөөдөх боллоо. Батболдын зохиол гэхээр хүмүүст яг л Шекспир, Пушкин гэж байгаа юм шиг сонсогдож байгаасай гэж хүсдэг. Одоо үеийнхээр бол Дэн Броун, Жон Роулинг гэж байгаа юм шиг. Харин хүсэл мөрөөдөлдөө хүрэхэд минь хөндөл садаа болсон завгүй гэж бодогдуулдаг залхууралтай үргэлж тэмцдэг. Тэмцлийг минь та үргэлжлүүлээрэй.
Ингээд өнөөдрийг хүртэл амьдарсан амьдралаа, өнөөдрийг хүртэл амьдрахдаа ухаарсан ухаарал бүхнээ, итгэл үнэмшил, ирээдүйн тухай мөрөөдөлтэйгээ танд хүлээлгэж өгье. Ухаарал дээр минь та нэмэр нэмж болно. Урвуу ухаарсныг минь зөв болгон залруулж ч болно. Харин хүсэл мөрөөдөл, итгэл үнэмшилд минь гар хүрэхгүй бол сайна байна.
Өдөр хоног, цаг хугацаа өнгөрсөөр л байна, явсаар л байна. Би оршсоор өдийг хүрлээ. Оршин амьдрахдаа өөрийн орон зай, оюун ухааны бяцхан хүрээллийг бий болгожээ. Олон олон найз, олноос олон танил, огт танихгүй нүүр царай би олныг харжээ. Олноосоо олныг харахыг, олноосоо олонтой таницахыг, олноосоо олонтой нөхөрлөхийг би хүсдэг. Магадгүй маргаашийн Батболд та ганцаараа байхыг хүсвэл өнөөдрийг хүртэл амьдарсан Батболд чинь өөр бодолтой явсан гэдгийг санаарай...
Олноос олныг харж, олноос олонтой танилцаж, олноос олонтой нөхөрлөхдөө онцгой ганц л хүнтэй учрана гэдэгтээ итгэлтэй байдаг. Түүнийхээ хувьд ч мөн онцгой ганц нь байна гэж итгэж байна. Маргаашийн хүн та миний энэ итгэлийг бүү алдруулаарай. Олон хүн амьдралдаа хүлээж чадалгүй тэсвэр алдан онцгой нэгэнтэйгээ биш өөр нэгэнтэй учраагаа тохируулсан байх шиг надад санагддаг. Би тийм баймааргүй байна.
Өнөөдрийг хүртэл амьдрахдаа шудрага бус үйл, шудрага бус хүн олныг харлаа. Гэвч шудрага бусчуудын эгнээнд элсэж шудрага бус үйл хийхийг хэзээ ч хүсч явсангүй. Харин ч эсэргээрээ, бүх зүйл шудрага сайхан болно, шудрага үнэн ялахад би ч өөрийн оролцоогоо нэмэрлэнэ гэж бодож, итгэж, хүсч явдаг. Гэхдээ “шудрага байна гэдэг тэнэг байхыг хэлдэггүй” гэдэг зарчмыг хатуу баримталдаг. Маргаашийн Батболд таныг шудрага бусчуудын эгнээнд нэгдэж шудрага бусаар амьдрана гэж бодохгүй байна. Надад үнэхээр тэгэж төсөөлөгдөхгүй байгаа шүү... (Байхгүй төсөөллийг минь бий болгох гэж битгий хичээгээрэй.)
Уран зохиолын хорхой минь улам улам ассаар зохиол бүтээл хийх хүсэлд хүртэл оргилоод байгаа. Олонд гайхагдсан онцгой мундаг зохиолч байх тухай мөрөөдөх боллоо. Батболдын зохиол гэхээр хүмүүст яг л Шекспир, Пушкин гэж байгаа юм шиг сонсогдож байгаасай гэж хүсдэг. Одоо үеийнхээр бол Дэн Броун, Жон Роулинг гэж байгаа юм шиг. Харин хүсэл мөрөөдөлдөө хүрэхэд минь хөндөл садаа болсон завгүй гэж бодогдуулдаг залхууралтай үргэлж тэмцдэг. Тэмцлийг минь та үргэлжлүүлээрэй.
Ингээд өнөөдрийг хүртэл амьдарсан амьдралаа, өнөөдрийг хүртэл амьдрахдаа ухаарсан ухаарал бүхнээ, итгэл үнэмшил, ирээдүйн тухай мөрөөдөлтэйгээ танд хүлээлгэж өгье. Ухаарал дээр минь та нэмэр нэмж болно. Урвуу ухаарсныг минь зөв болгон залруулж ч болно. Харин хүсэл мөрөөдөл, итгэл үнэмшилд минь гар хүрэхгүй бол сайна байна.
Subscribe to:
Posts (Atom)